Fittings (bağlantı parçaları); endüstriyel boru hatlarında, tesisatlarda ve mekanik sistemlerde boruları birbirine bağlayan, akışın yönünü (dirsek), debisini veya çapını (redüksiyon) değiştiren ya da akışı bölen (te) yapısal elemanlardır. Fittings imalatı, yüksek basınç, aşırı sıcaklık ve korozyon gibi zorlu çalışma koşullarına dayanabilecek, uluslararası standartlara (ANSI, ASME, DIN, ISO) uygun hassas bir üretim sürecini kapsar.

Bir borulama sisteminin en zayıf halkası, genellikle bağlantı noktalarıdır. Bu nedenle kaliteli fittings imalatı, tüm sistemin operasyonel güvenliğinin ve sızdırmazlığının temelidir.

Kullanım alanına ve ihtiyaç duyulan mukavemete göre farklı imalat teknikleri uygulanmaktadır:

1. Dövme (Forged) Fittings İmalatı

Yüksek basınçlı hatlar (hidrolik sistemler, petrol hatları vb.) için tercih edilir. Çeliğin sıcak veya soğuk olarak dövülmesiyle üretilen bu parçalar, gözeneksiz iç yapıları sayesinde çok yüksek mukavemet gösterirler. Genellikle soket kaynaklı (socket weld) veya dişli (threaded) olarak üretilirler.

2. Dikişli ve Dikişsiz (Buttweld) Fittings

Alın kaynaklı fittings olarak da bilinen bu grup, genellikle boru ile aynı et kalınlığına sahip olacak şekilde form verilerek üretilir. Dirsekler, te’ler ve redüksiyonlar, borunun sıcak veya soğuk bükme yöntemleriyle şekillendirilmesiyle elde edilir.

3. Talaşlı İmalat (CNC İşleme)

Özel tasarım flanşlar, rakorlar ve nipel gibi parçalar, yüksek hassasiyetli CNC tezgahlarında hammaddeden (çelik, paslanmaz çelik, pirinç) işlenerek üretilir. Milimetrik toleransların önemli olduğu projelerde bu yöntem esastır.

Malzeme Çeşitliliği ve Uygulama Alanları

İmalat sürecinde, akışkanın cinsine (su, gaz, kimyasal, buhar) göre malzeme seçimi yapılır:

• Karbon Çelik: Genel amaçlı su, petrol ve gaz hatlarında yaygın olarak kullanılır.
• Paslanmaz Çelik (304/316L): Gıda, ilaç ve kimya endüstrisinde korozyon direncinden dolayı tercih edilir.
• Alaşımlı Çelikler: Yüksek sıcaklık ve basınç gerektiren enerji santralleri gibi özel tesisler için imal edilir.
• Galvaniz Kaplama: Korozyona karşı ekstra koruma sağlamak amacıyla imalat sonrası uygulanan bir yüzey işlemidir.

Kalite Standartları ve Hassasiyet

Fittings imalatında hata payı kabul edilemez. Üretim sürecimizde şu aşamalar kritik rol oynar:

• Boyutsal Hassasiyet: Bağlantı noktalarının boru çaplarıyla kusursuz uyumu.
• Sızdırmazlık Testleri: Basınç altında sızdırmazlık ve çatlak kontrolleri (NDT – Tahribatsız Muayene).
• Malzeme İzlenebilirliği: Kullanılan her bir hammaddenin sertifikalandırılması ve standartlara uygunluğunun belgelenmesi.

Temel Fittings Ürün Grupları

• Dirsek (Elbow): Akış yönünü 45°, 90° veya 180° değiştirmek için.
• Te (Tee): Ana hattı iki farklı yöne bölmek veya hatları birleştirmek için.
• Redüksiyon (Reducer): Farklı çaptaki boruları birbirine bağlayarak akışı daraltmak veya genişletmek için.
• Kep (Cap): Boru hattını körlemek (kapatmak) için.